السيد محمد حسين الطهراني
36
رساله مودت (تفسير آيه قل لا أسئلكم عليه أجرا إلا المودة في القربى) (فارسى)
از ضمّ دو آيه سابق الذّكر به يكديگر استفاده نموديم كه پيمودن راه خدا همان مودّت اهل بيت است و بدون آن كسى راه به خداى خود نخواهد يافت . حال در سرّ اين مطلب و تأثير محبّت در صلاح عمل و در روش تكاملى انسان بحث مىنمائيم و براى توضيح اين حقيقت ميگوئيم كه : محبّت عبارت است از جاذبهء نفس و كشش روحى حبيب نسبت به محبوب . اين كشش به حسب أفراد و شرائط ديگر مختلف است ، و نيز از نقطه نظر تأثير محبوب و درجهء فعّاليّت آن در نفس محبّ نيز متفاوت است . محبوب هر چه بوده باشد خواه انسان و يا حيوان و جماد و سنگ يا موجود ديگرى ، به هر مقدار كه آثار جمال و محاسن او در نفس محبّ اثر بيشترى داشته باشد ، به همان درجه اين قوّهء كشش و جاذبه در محبّ شديدتر خواهد بود و تعلّق نفس محبّ به محبوب بيشتر خواهد شد . و چون صفات و آثار هر موجود از توابع و لوازم نفس و روح آن موجود است ، بنابراين به علّت اين جاذبه و كشش روحى نفس محبّ به محبوب ، آثار و صفات محبوب در محبّ منعكس خواهد شد ، تا به سر حدّى كه اگر جاذبهء بين دو نفس به اندازهاى باشد كه در هر حال از يكديگر غفلت نداشته باشند ، گوئى آن دو ، چنان نفسهايشان در هم آميخته و به يكديگر جوش خورده و متّصل و يا متّحد شده است كه هر دو داراى نفس واحدى شدهاند . در اين حال تمام آثار و صفات محبوب در محبّ طلوع مىكند ؛ چون بنا به فرض اين آثار ، آثار محبوب است ؛ و بنابر رابطهء محبّت و جاذبهء روحى محبّ ، نفس محبوب در كارگاه وجودى محبّ حكمفرما مىشود و بجاى نفْس او آمر و ناهى خواهد بود ؛ و در اين صورت به تبع نفس محبوب ، آثار و صفات آن نيز در نفس محبّ پيدا خواهد شد ؛ و اين راه سريعترين راه اتّصال به ارواح طيّبه است .